Làng tranh đông hồ ở đâu

Từ xa xưa, người Việt vùng Đồng bằng Bắc Bộ đã có thói quen mua tranh Đông Hồ về trang hoàng nhà cửa vào dịp Tết với ước mong hạnh phúc no ấm. Vì thế, Tranh Đông Hồ đi vào cuộc sống của người Việt qua nhiều thế hệ và đã được Nhà nước công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đến nay, Tranh Đông Hồ đã vượt ra khỏi làng quê, được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật như hội họa, điêu khắc, thời trang, gốm sứ đang mang lại sức sống mới cho dòng tranh đã trải qua thăng trầm của thời cuộc.

Bạn đang xem: Làng tranh đông hồ ở đâu


Tranh Đông Hồ có xuất xứ từ thế kỷ 17 ở làng Đông Hồ, xã Song Hồ huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Khoảng năm 1945, làng Đông Hồ có 17 dòng họ thì tất cả đều làm tranh. Trải qua thăng trầm của thời gian đến nay làng Đông Hồ còn 2 gia đình làm tranh là gia đình nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam và Nguyễn Đăng Chế. Họ đã bảo tồn được hơn 1000 bản khắc gỗ và phục chế 500 bản mẫu cổ.Nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả, con trai của cố nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam chia sẻ: “Chúng tôi sinh ra và lớn lên thì tranh Đông Hồ đã ngấm trong huyết quản như một niềm tự hào của gia đình. Bố tôi lúc sinh thời bùi ngùi lặng ngắm hàng trăm bản khắc gỗ bị lớp bụi thời gian phủ lấp nhưng ông vẫn kiên định nhắc nhở chúng tôi bám nghề, giữ nét văn hóa của quê nhà”.Hiện tại gia đình nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả, Nguyễn Thị Oanh, Nguyễn Hữu Hòa bảo tồn, lưu giữ hơn 500 bản khắc gỗcủa cha ông để lại. Các nghệ nhân bảo quản rất công phu để tránh sự tác động của thời tiết và mối mọt làm hỏng.Từ những bản khắc gỗ cổ đó các nghệ nhân lại sáng tạo thêm những phiên bản mới trên tứ cũ làm cho tranh sinh động hơn, đời thường hơn.
Công đoạn khắc trên gỗ để tạo thành bản in tranh Đông Hồ. Ảnh: Công ĐạtBản khắc tranh "Đám cưới chuột". Ảnh: Công ĐạtQuy trình khắc bản in và một số nguyên liệu chính tạo nên màu sắc của tranh Đông Hồ như:màu vàng (hoa hòe), màu trắng trắng (vỏ điệp), màu đỏ (sỏi son, gỗ vang). Ảnh: Công ĐạtĐể làm ra được bức tranh “Vinh hoa” các nghệ nhân làng Đông Hồ cần tới 5 bản khắc gỗ để phối các lớp màu khác nhau. Ảnh: Công ĐạtCó những bức tranh Đông Hồ, nghệ nhân phải dùng nhiều bản khắc để in từng chi tiết riêng biệt. Ảnh: Công ĐạtSau khi dập in những nét cơ bản, nghệ nhân làng tranh Đông Hồ tiếp tục vẽ tay để hoàn thiện bức tranh. Ảnh: Công ĐạtNhững nghệ nhân làng tranh Đông Hồ phơi tranh trước sân nhà. Ảnh: Công ĐạtTranh Vinh hoa, tranh Đàn lợn âm dương và tranh Vinh quy bái tổ là dòng tranh chủ đạo của tranh dân gian Đông Hồ. Ảnh: Công Đạt / vnptranhdangiandongho.vn.

Xem thêm: Kỳ Án Hô Lan Đại Hiệp " - Thảm Án Bí Ẩn Nhằm Vào Cảnh Sát

Điều làm nên sức sống và sự đặc biệt của tranh Đông Hồ là tranh được in thủ công từ ván khắc gỗ, kết hợp với nét chữ, màu sắc và câu chuyện tạo nên nét độc đáo hiếm có. Những nguyên liệu tạo nên hồn cốt của tranh đều tự nhiên.Tranh có bao nhiêu bản khắc gỗ thì tương ứng với từng đó bản màu. Nền tranh là giấy dó (làm bằng vỏ cây dó) phết lên một lớp điệp một màu óng bạc (điệp là bột tán từ vỏ sò). Giấy dó có nhiều kích thước, nhỏ nhất là 11cm x 12cm, lớn nhất là 22cm x 31cm. Tranh được đóng khung hoặc nẹp bằng gỗ.Ông Nguyễn Hữu Hòa, nghệ nhân làng Đông Hồ kể rằng, Trước kia,Tranh Đông Hồ gọi là tranh Tết bởi người thợ chỉ sản xuất tranh để bán vào cuối năm đáp ứng nhu cầu chơi tranh chơi Tết và thờ cúng của người dân. Tranh được dán lên tường nhà chào đón Tết và người dân gửi gắm ước mong một năm mới no ấm, hạnh phúc xum vầy.Những đề tài mà người làm tranh thể hiện là những hình ảnh rất đời thường gắn với vùng quê đồng bằng Bắc Bộ, từ hình tượng các con vật gắn bó với ngôi nhà, đồng ruộng, nếp sống của người dânnhư trâu, lợn, cá, chuột, đàn gà, đàn lợn, tranh đứa bé ôm con gà Vinh hoa, ôm con vịt Phú quý. Chủ đề tranh châm biếm như tranh đám cưới Chuột, tranh đánh ghen... Tranh sinh hoạt gồm câu chuyện: Đánh vật, đánh đu, tiến sĩ vinh quy,tranh lịch sử như Bà Trưng, Phù Đổng thiên vương, Ngô Quyền hoặc Tranh truyện như Kiều, Thạch Sanh. Bên cạnh đó có loại tranh thờ như trúc mai, tranh tứ quý…Tranh Đông Hồ với giá trị nghệ thuật đậm chất dân gian đã đi vào sử sách, thơ ca, đi vào tâm hồn người Việt Nam từ những điểm đặc biệt hiếm có đó.Tranh Đông Hồ trong đời sống đương đạiNhững năm gần đây, Tranh Đông Hồ được nhiều du khách nước ngoài đến làng nghề tham quan và mua tranh làm kỷ niệm cũng đã động viên và thôi thúc ngọn lửa giữ nghề và phát triển nghề của các gia đình nghệ nhân.Tranh Đông Hồ của gia đình ông Nguyễn Hữu Sam và các con đã được giới thiệu triển lãm tại Mỹ, được du khách đặt mua 500 tranh. Doanh nghiệp tranh dân gian Đông Hồ Nguyễn Đăng Chế có 8 thành viên làm nghề đã nhận được nhiều đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ và Nhật. Nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm cho biết: “Cao điểm nhất 1 ngày cơ sở của anh sản xuất được 1000 tranh. Các con, cháu của ông Nguyễn Đăng Chế đều đã nhận được cúp bàn tay vàng vì sự nghiệp bảo tồn tranh làng nghề truyền thống do Hiệp hội làng nghề Việt Nam trao tặng”.
Du khách quốc tế lựa chọn mẫu tranh dân gian Đông Hồ làm quà lưu niệm khi đến Việt Nam. Ảnh: VNPNghệ nhân Nguyễn Thị Oanh hướng dẫn các cháu học sinh trải nghiệm cách làm tranh Dân gian Đông Hồ. Ảnh: VNPCác họa tiết, hình tượng trong tranh dân gian Đông Hồ được nhiều nhà thiết kế thời trang Việt Nam ứng dụng thiết kế thành bộ sưu tập trên tà áo dài.Ảnh: Công ĐạtNghệ nhân Vũ Thị Nguyệt Ánh ( Bảo Lộc, Lâm Đồng) đã lưu giữ lại vẻ đẹp vô giá của Tranh Đông Hồ bằng những cánh bướm tiêu bản. Ảnh: VNPCác nghệ nhân làng Đại Bái (xã Đại Bái, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) đã sử dụng kỹ thuật tranh đồng thúc nổitạo nên diện mạo mới cho nội dung bức tranh dân gian Đông Hồ Cô gái hứng dừa. Ảnh: VNPBài: Minh Nguyệt - Bích VânẢnh: Công Đạt, Tư liệu
*
*
*
0
CÁC BÀI ĐÃ ĐƯA
*

Cơ quan chủ quản: Thông tấn xã Việt Nam | Người chịu trách nhiệm chính: Tổng Biên tập Nguyễn Thắng